ระบบนิเวศคือโครงสร้างของความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อมที่พวกมันอาศัยอยู่ ระบบนิเวศเป็นแนวคิดที่นักนิเวศวิทยาใช้เพื่อพิจารณาส่วนเล็ก ๆ ของโลก เพื่อให้เข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้ได้ดีขึ้น โดยในบทความนี้จะให้ความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศว่าเป็นระบบแบบใด
เกี่ยวกับระบบนิเวศ
ระบบนิเวศประกอบด้วยบริเวณที่สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ และจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ พืชและสัตว์ต้องการที่อยู่อาศัยขั้นต่ำที่มีขนาดเหมาะสม ให้คงอยู่ตลอดไป เช่น ในสระน้ำ เราจะพบสัตว์และพืชหลากหลายชนิด โดยสามารถปรับตัวให้เข้ากับพื้นที่น้ำที่อาศัยอยู่โดยมีจำนวนแตกต่างกันไปตามชนิดพันธุ์ ขอบสระดูเหมือนแยกออกจากบริเวณโดยรอบ
แต่ในความเป็นจริงปริมาณน้ำในสระอาจเพิ่มขึ้นตามฝนที่ตกลงมา ในขณะเดียวกันผิวน้ำก็ระเหยตลอดเวลา การไหลบ่าของน้ำจะนำพาแร่ธาตุและชิ้นส่วนพืชที่ผุพังลงไปในสระ ที่ซึ่งลูกน้ำยุงและลูกอ๊อดตัวจิ๋วอาศัยอยู่ในสระแต่เติบโตบนบก นกและแมลงที่อยู่นอกสระก็ลงมาหากินในสระด้วย การไหลเข้าและสูญเสียของสารนี้ทำให้สระน้ำเป็นระบบเปิด
ความสมดุลของระบบนิเวศ
หากมีแร่ธาตุมากก็จะช่วยเพิ่มการเจริญเติบโตของพืช เช่น แพลงก์ตอนพืชหรือพืชน้ำที่ก้นบ่อ จำนวนสัตว์ก็เพิ่มขึ้นด้วย เพราะมีอาหารบริบูรณ์ แต่เมื่อสัตว์มีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ปริมาณพืชอาหารจะลดลง ส่งผลให้จำนวนสัตว์ลดลงตามไปด้วยเนื่องจากอาหารไม่เพียงพอ บ่อจึงมีความสามารถในการควบคุมตัวเอง (Self-regulation) กล่าวคือ จำนวนและชนิดของสิ่งมีชีวิตในบ่อคงที่ เรียกว่ามีความสมดุล
บ่อน้ำนี้จึงเป็นหน่วยหนึ่งของธรรมชาติที่เรียกว่าระบบนิเวศ กล่าวคือ ระบบนิเวศเป็นโครงสร้างแบบเปิดและมีความสามารถในการควบคุมตัวเอง ประกอบด้วยประชากรต่าง ๆ ของสภาพแวดล้อมที่มีชีวิตและไม่มีชีวิต ระบบนิเวศเป็นระบบเปิดที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมผ่านการแลกเปลี่ยนสารและพลังงาน จึงมีความเกี่ยวข้องกับระบบนิเวศอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้ชุมชนที่มีชีวิต และสภาพแวดล้อมที่เป็นระบบนิเวศ เมื่อระบบนิเวศมีความสมดุลเมื่อไหร่ เมื่อนั้นสิ่งแวดล้อมทั่วไปจะเกิดความสมดุลด้วย ส่งผลให้สิ่งมีชีวิตมีสภาพความเป็นอยู่ที่ดี
จากบทความ ทุกท่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศน์ซึ่งเป็นระบบทางธรรมชาติที่หากเกิดความสมดุลก็จะนำมาซึ่งความสมดุลของธรรมชาติ และเป็นหน่วยในธรรมชาติที่แม้จะไม่ใหญ่โตมากนักแต่ก็เรียกได้ว่าเป็นระบบนิเวศได้เช่นกัน ดังที่ได้กล่าวมาแล้วว่าเป็นระบบนิเวศทางธรรมชาติอีกรูปแบบหนึ่งที่มีกระบวนการถ่ายทอดพลังงานและการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตที่สัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมและสมดุล หรือก็คือไม่เกินหรือขาดดุลนั่นเอง